Le Chat Volant

Carbon

2010-11-09T15:58:00.002+01:00

Zorgvuldig sloot de Kat de deur van het oude huis. Daarna ging hij dicht tegen de deur aanstaan met zijn beide handen en zijn hoofd zachtjes tegen het hout aangedrukt. Het rook muf, naar oud water, maar ook een beetje zoetig, alsof in de oude nerven van het hout kleine zaadjes zich langzaam tot bloemen aan het transformeren waren, met een beetje geluk felrode klaprozen, de lievelingsbloemen van de Kat.

Na nog één laatste blik op het huis draaide de Kat zich om en liep zonder verder nog om te kijken weer richting de Wachter van Pazalmar. De lucht was er leeg, de praatzieke duif was nergens te bekennen en hoewel hij zich nog wat wankel voelde, alsof hij na een lang ziekbed voor het eerst op zijn benen stond, maar dan wel met een stevige bouillon achter zijn kiezen, ademde hij diep in, spreidde zijn armen en schoot licht als een veertje de lucht in.

Onder hem zag hij de duinen van Pazalmar, die strandweggetjes werden, die bomen werden en daarna weilanden met af en toe een boerderij. De Kat genoot van het uitzicht. Hij had geen gestructureerde gedachten, voelde geen duidelijke emoties, was niet trots op wat er was gebeurd, maar hij schaamde zich ook niet meer.

De avond viel net toen hij Ciudad bereikte. Na geconstateerd te hebben dat zijn raam al die tijd open moest hebben gestaan, maar er gelukkig niemand door was geglipt, plofte de Kat neer in zijn stoel.

Morgen zou hij dan eindelijk beginnen met wat hij sinds zijn eerste vliegtocht voor zich had uitgeschoven.

Kronkels

2010-04-25T21:50:00.000+02:00

Vijf uur nadat de Kolderkat was verschenen zat de Kat nog steeds op de grond. Hij was mokkig. Hij had er geen zin meer in. Om het uur was de Kolderkat tevoorschijn gekomen en had hem steeds weer een paar bemoedigende woorden toegeworpen, op zijn eigen manier, met nog steeds de meest medelevende blikken die de Kat van hem kende. Helpen deed het niet. De Kat bleef zitten, op de grond, de armen rond zijn benen geslagen, zijn pels dof en zijn hoofd leeg. Nog nooit was zijn hoofd zo leeg geweest. Hij kon niet eens meer bedenken hoe hij zijn handen op de grond zou moeten zetten om zich af te drukken tegen de vloer om op te staan. Hij vergat zijn huis in Ciudad, zijn leven daar, hij vergat het vliegen, waar hij zo trots op was, hij vergat zijn favoriete woorden uit het woordenboek, hij vergat alles waar hij ooit plezier in had gehad. Hij was leeg. Hij was op. Hij vertikte het nog langer verder te gaan als niemand hem hielp of ter wille was. Het was oneerlijk, niemand zou hem toch ooit begrijpen en alles wat hij kon bedenken, was blijven zitten waar hij zat.

Verzonken in zijn eigen kronkelende gedachten, zag hij de Kolderkat niet, die juist voor de vijfde keer in de kamer verscheen. De Kat mompelde volstrekt onverstaanbare zinnen voor zich uit, als een soort bezweringen, zelf begreep hij het ook niet, maar zo had hij in elk geval het gevoel de wereld te laten weten dat hij het niet eens was met de gang van zaken. Toen hij daar een tijdje mee bezig was, hoorde hij uit een hoek een zacht, hoog gegiechel komen. De Kat keek op en zag daar de Kolderkat, die zich duidelijk moest inhouden om niet in lachen uit te barsten.

‘Wat is er zo grappig?’ vroeg de Kat, meer om iets te zeggen dan omdat hij het echt wilde weten.

‘Jij, jij bent echt vreselijk grappig,’ proestte de Kolderkat.

‘Oja? Oja? Iedereen gaat van me weg en jij vindt dat grappig?’

‘Je luistert niet. Natuurlijk vind ik dat niet grappig. Ik vind jou grappig.’

‘Jij vind mij grappig omdat ik er genoeg van heb dat iedereen weggaat?’

‘Nee, natuurlijk niet.’

‘Wat is er dan zo vreselijk grappig?’

‘Hoe je daar zit. Mokkig. Onbereikbaar. Je ziet niet wat je wel hebt.’

‘Wat heb ik dan wel?’

De Kolderkat zuchtte. ‘Dat moet je niet aan mij vragen. Dat weet je zelf wel. Jij draait de zaken om. Voor sommige dingen mag je best de hulp van anderen inroepen en andere dingen moet je helemaal alleen doen. Het eerste wil je alleen doen en voor het tweede denk je dat je anderen nodig hebt. Draai het om en het komt allemaal weer goed.’

‘Maar…’

Maar weg was de Kolderkat alweer. Terwijl de Kat nog verdwaasd in het rond keek, alsof hij nu pas zag waar hij was beland, kwamen de ogen en de mond van de Kolderkat nog even tevoorschijn. ‘Ik zie je in Ciudad. Vergeet niet omhoog te kijken.’

Boven hem fladderde het paarse vlindertje richting de voordeur. De Kat stond op en volgde het. Buiten aangekomen zag hij dat het vlindertje hoger en hoger vloog tot het oploste in de straal van licht die net door de grijze wolken heen brak.

Schaafwond

2009-10-16T17:38:00.001+02:00

De Kat stond achter in de tuin. Hij likte een wondje op zijn arm, die was opengehaald door een gemeen scherpe tak van een bramenstruik. Hoe langer hij naar de tuin keek, hoe meer de verwildering van de bramenstruiken, het gras en de stokrozen en alle andere planten hem opviel. De zon was doorgebroken en in de tuin hing een volle, lome warmte. Het was zo stil dat de Kat het gefladder van een klein paars vlindertje kon horen. Verder kon hij geen beweging of geluid ontdekken. Hij keek omhoog naar het huis en zag zijn raam, het raam waar hij zo vaak in had gestaan en waar Johannes ooit uit was gevallen. De blauwe kozijnen waren vaal en afgebladderd en de luiken hingen scheef in hun voegen. Het huis zag er veel verwaarloosder uit dan het van binnen had geleken, al kon de Kat dat nu niet zien, omdat hij door alle struiken heen niet naar binnen kon kijken. Hij keek rond en zag dat er naast de vijver, die alleen nog uit groene slierten leek te bestaan, nog steeds een stenen bankje stond, wonderlijk genoeg smetteloos, te midden van alle natuurlijke overwoekeringen. Het voelde warm aan toen hij erop ging zitten. Zijn ogen vielen langzaam dicht en hij rook de zeelucht, de zoete stokrozen en een vleugje vanille. Hij voelde iets op zijn arm en zag dat het vlindertje langs zijn pels streek.

Bedachtzaam liep de Kat terug naar de deur van zijn oude huis. Hij moest zijn moeder voorzichtig zeggen dat de tuin te verwilderd was en het huis te verwaarloosd. Hij zou natuurlijk zelf kunnen helpen, na al die jaren, hij zou blij zijn eindelijk iets te kunnen doen. Hij legde zijn hand op de klink, maar die brak af. Het stompje dat overbleef was net genoeg om de deur open te trekken al leek die wel aanzienlijk meer te klemmen dan net.

In huis was het koud. De Kat riep zijn moeder maar kreeg geen antwoord. Hij liep door de kale gang naar de kamer en vond zijn stappen hol klinken. De kamer was leeg. Waar hij net nog tegenover zijn moeder had gezeten lag enkel wat gruis. Op de muren was te zien waar de foto’s en schilderijen hadden gehangen en uit het plafond staken hier en daar wat draadjes.

De Kat kreeg een akelig hol gevoel in zijn maag en het idee kwam bij hem op dat alles voor niets was geweest en dat alles wat hij hierna zou ondernemen ook voor niets zou zijn. Hij was niemand geweest, hij was nu niemand en hij zou ongetwijfeld ook nooit iemand worden. Hij zakte onderuit tot hij op de vuile en koude vloer zat en vroeg zich af of hij het ooit zou kunnen opbrengen om weer op te staan.

Toen hij een tijdje zo zat, zag hij in de hoek van de kamer twee lichtjes glinsteren die langzaam de vorm van twee groene ogen aannamen. De Kolderkat bekeek hem met een zachtmoedigheid die de Kat zelden van hem zag en bleef hem een tijdje bekijken. Net toen de Kat zijn mond opende om te vragen wat hij hier kwam doen, zei de Kolderkat:

‘Het had juist wel zin. Je hebt afgesloten wat je moest afsluiten en nu kun je weer verder. En dat is dat. Je hebt eindelijk met je moeder gepraat.’

‘Is dat wel zo?’ vroeg de Kat chagrijnig.

‘Jazeker,’ zei de Kolderkat en keek door het raam, waarachter de Kat het kleine paarse vlindertje zag fladderen.

Fantoompijn

2008-10-17T14:59:00.005+02:00

De Kat volgde zijn moeder de woonkamer in. Hij had het gevoel terug in de tijd te zijn geslingerd. Precies dezelfde zware, houten tafel stond bij het raam. Daarboven hing precies dezelfde lamp, met rode stof bekleed en gedecoreerd met metalen krullen, waaraan met kerst chocoladeklokjes met gouden draadjes werden opgehangen. Hij kreeg een brok in zijn keel toen hij zichzelf weer onder die tafel zag met zijn broertje Johannes, terwijl ze de veters van de gasten aan elkaar vastmaakten en iedereen goedmoedig deed alsof ze het niet doorhadden. Zijn moeder nam plaats in de grote leren stoel, het soort stoel dat hij thuis in Ciudad had. De Kat ging in de stoel tegenover zijn moeder zitten en voelde zich alsof hij tegenover een tribunaal zat, hoewel zijn moeders blik zacht was.

Hij dacht aan Johannes, die jong overleden was, uit het raam gevallen. De Kat was 17 geweest, Johannes 18. Zijn moeder bekeek hem nog altijd rustig en afwachtend. Dit gesprek had de Kat jaren ontlopen, maar nu hij hier eindelijk op zijn schreden was teruggekeerd, kon hij niet anders dan het aangaan. De Kat ademde diep in en begon:

‘Ik wil u iets vertellen. Het gaat over Johannes. Het is al zo lang geleden.’ Hij aarzelde. ‘Maar het is wel de reden waarom ik hier nooit ben teruggekomen. Ik durfde niet. Het was mijn schuld.’
‘Lieve jongen toch. Ben je daarom nooit meer hier gekomen? Je kon er niets aan doen, weet je dat niet meer? Hij stond in het raamkozijn, gleed uit. Jij probeerde hem nog vast te grijpen, maar je was niet snel genoeg. Hij kwam ongelukkig terecht.’ Oude tranen welden op in zijn moeders ogen. Ze keek naar Johannes’ foto, op het tafeltje naast haar stoel. Dat sterkte haar klaarblijkelijk, want ze kuchte even en richtte haar ogen weer op de Kat. ‘Het is niet jouw fout. Je kon niets doen.’
‘Dat kon ik wel, dat wil zeggen, het was allemaal om mij begonnen. Ik was degene die altijd in het raamkozijn stond, geobsedeerd als ik was door de lucht en vliegende wezens. Ik hoopte zelf te kunnen vliegen, ik beeldde het me in op zo’n moment. Nooit heb ik het daar met jullie over gehad, uit angst dat jullie het toch niet zouden begrijpen en ook omdat het iets van mij alleen was, mijn eigen kleine geheim. Normaal gesproken ging ik er alleen ’s nachts staan, het liefst als er veel maanlicht was. Een keer echter kon ik me overdag niet inhouden, het was vakantie. Johannes zag het. U weet hoe hij was, beschermend. Hij dacht dat ik zelfmoord wilde plegen en smeekte me naar binnen te komen. Ik voelde me betrapt in mijn gedroom, speelde het spel mee, zei dat het leven me toch niets waard was. Ik meende het niet eens. Hij geloofde me, terwijl ik dacht dat hij begreep dat ik een grap maakte. Voor ik dat doorhad, sprong hij naast me in het raamkozijn en duwde me naar binnen. Toen kwam u naar buiten, waarschijnlijk vanwege ons geschreeuw, en op dat moment gleed hij uit. Het was een stom misverstand en ik durfde u niet te vertellen hoe het echt was gegaan. Kort erna zou ik toch naar Ciudad verhuizen. Ik hoopte het hier achter te laten, het te vergeten. Natuurlijk nam ik met mezelf ook hem mee; zonder mij was hij er nog geweest. Evengoed bleef er een groot deel van me hier achter. Een deel van mijn herinneringen is kwijt, een deel van mijn hart is hier gebleven, net als mijn naam. Ik heb mijn naam nooit meer gebruikt. Maar teruggaan durfde ik niet.’
‘Tot nu. Je hebt er goed aan gedaan te komen, Tristan. Met pijn in mijn hart heb ik je zien vertrekken. Ik had er nog zo graag met je over willen praten. Ik wist dat je af en toe in het raamkozijn stond. Ik heb het gezien, als het bijna donker was en ik naar het schuurtje liep om brandhout te halen, of om het achtergebleven speelgoed op te rapen. Je zag me nooit. Ik wist niet waarom je er stond. Ik vermoedde dat het niet gevaarlijk was, maar ik wist het niet zeker. Daarom vroeg ik Johannes of hij je een beetje in de gaten wilde houden. Johannes was zo’n serieuze jongen, ik had het moeten voorzien. Het is mijn schuld. Ik ben je moeder, ik had jullie moeten beschermen. Mijn straf was dat ik jullie allebei in een keer kwijt was.’

Opgelucht en terneergeslagen tegelijk keken de Kat en zijn moeder elkaar aan. Er viel weinig meer uit te leggen. Het was goed zo. Het was niet goed zo, maar het was niet anders. De Kat omhelsde zijn moeder voorzichtig en rook na al die jaren haar parfum weer, rozen met een vleugje vanille.
‘Ik ga even achter in de tuin staan,’ zei de Kat, ‘om op adem te komen.’
‘Dat is goed lieverd. Alles is beter nu.’

Verval

2008-10-06T15:06:00.005+02:00

Het begon al licht te worden toen de Kat zijn hoofd weer ophief. Zonder dat hij het had gemerkt was de kerk leeggelopen en was de nacht voorbijgegaan. Hij had niet geslapen, maar als in trance met zijn hoofd in zijn handen gezeten. Herinner je dat je elke dag opnieuw kunt beginnen. Met deze mantra in zijn hoofd liep de Kat het duinpaadje verder af, weg van de zee.

De natkoude ochtendlucht hing tussen de duinen, waaruit de nevel langzaam wegtrok en een voorzichtig zonnetje kwam tevoorschijn. Het duinpad bestond uit platgetrapte schelpjes die zachtjes knisperden als je erop stapte. Tussen het duingras blonk af en toe een klein skelet, waarschijnlijk van een lang vergeten konijn. Behalve het knisperen van de schelpjes was er geen enkel geluid. Het scheen de Kat toe alsof hij nog de enige persoon op de wereld was en op een vreemde manier stelde hem dat gerust.

Op de top van een duin aangekomen hield de Kat even stil om om zich heen te kijken. Dit deel van de duinen was hem bekend. Het pad splitste zich even verderop in tweeën. Rechtsaf liep het een bos in, waarna het uit zou komen op de Calle de la Paz, de hoofdstraat van Pazalmar. Daar zat de bakker, waar de Kat in de vroege zomers van zijn jeugd had gewerkt. Daar stond zijn oude school, waar hij urenlang in een hoekje verhalen had zitten te schrijven over vliegende wezens en hoe het er daarboven volgens hem uitzag. Toen al die belangstelling voor het vliegen, hij was het helemaal vergeten. Hij was zoveel vergeten. Ooit was hij een keer naar een reünie van zijn school gegaan. Iedereen had lachend herinneringen opgehaald, maar hij had er slechts een paar herkend. De rest leek uit zijn geheugen gewist. Hij wist niet meer dat ze in groepjes hadden moeten schoonmaken, noch dat hij zelf een keer een vechtpartij was begonnen omdat hij verloren had met knikkeren. Wie ben ik, dacht hij nogmaals. Hoe kan ik verder als ik niet meer weet waar ik vandaan kom?

De Kat keek met tegenzin naar links, waar het pad terug richting de zee ging en zag daar zijn ouderlijk huis liggen. Zijn moeder moest er nog wonen, maar hij had haar lange jaren niet gezien. Toch kon hij niet terug naar rechts zonder eerst links te zijn gegaan, dus vervolgde hij zijn langzame tred naar huis. Het was niet meer zo wit als in zijn gedachten, maar nog uit hetzelfde hout en met dezelfde blauwe deur. Hij aarzelde toen de deur langzaam openging. Daar stond zijn moeder, oud, uit een ander tijdperk, met gebogen rug.

‘Tristan, lieverd, daar ben je dan.’
‘Daar ben ik dan’, mompelde de Kat en hij stapte de deur door die zijn moeder vervolgens zachtjes achter hem sloot.

Nevel

2008-07-28T12:29:00.006+02:00

Met toenemend afgrijzen volgde de Kat Frodi en zichzelf.

- Het kan niet, Tristan.
De Kat slikte. Na zijn vertrek uit Pazalmar had niemand hem ooit nog Tristan genoemd. Hijzelf ook niet. Hij had zijn naam afgezworen.
- Wat kan er niet, Frodi?
- Je kunt niet zomaar weer in mijn leven verschijnen nadat je jezelf er eerst zorgvuldig uit hebt weggewist.
- We kunnen toch..weer..opnieuw…
Wees eens wat duidelijker man, sprak de Kat zichzelf toe, maar hij werd niet gehoord.
- Nee, dat kunnen we niet. Het is te lang geleden. Je bent een herinnering voor me, meer niet. Dat heeft me al zoveel moeite gekost, om een herinnering van je te maken in plaats van de gapende open wond die je jaren bent geweest.
Ze stopte en draaide zich naar hem toe, leek nog iets te willen zeggen maar keek toen toch de andere kant op.
- Ik wil je alleen maar zeggen dat ik..dat ik nog altijd..ik bedoel, ik heb je nooit…alleen..je weet hoe die dingen gaan…maar nu ben ik ouder, rustiger, dus nu kan ik er beter…jeweetwel..voor je zijn..er helemaal voor je zijn.
- Jij komt na jaren terug om mij te zeggen dat je er nu wel voor me kunt zijn en nu verwacht je dat ik je met open armen ontvang? Is dat zo? Je was er niet toen je er had moeten zijn, dat is het punt. Nu ben je te laat.
- Het is toch nooit te laat?
- Ja, dat heb jij altijd gedacht, dat het nooit te laat is. Uit lafheid, omdat je niet durft te kiezen. Omdat je het lef niet hebt om je met volle overtuiging ergens in te storten, want daar sluit je je vluchtwegen mee af, je vrijheidsgevoel. Moet je jezelf nu zien. Voel je je vrij? Je ziet er meer gevangen uit dan ooit, gevangen in je eigen angsten, lafaard.
De Kat zag zichzelf bleek worden en ontdekte een zenuwtrek rond zijn mond waarvan hij niet wist dat hij hem had.
- Ik hou van je, mompelde hij.
Frodi kalmeerde en vervolgde:
- Ik heb heel veel en heel lang van je gehouden, Tristan, maar op een gegeven moment is het te laat. Het is nu te laat, het spijt me.
Ze omhelsde hem lang en stevig en liep toen terug richting de Wachter van Pazalmar. De Kat keek haar na en draaide zich toen om naar zichzelf, maar zag dat zijn evenbeeld was verdwenen.

Het begon nevelig te worden en de Kat zag rechts van hem een pad dat van het strand af de duinen inliep. Moedeloos begon hij het te volgen. De spiegel die Frodi hem had voorgehouden, beviel hem allerminst. Was hij zo zonder ruggegraat, zo niet welbespraakt ook, zo eendimensionaal?

Uit de nevel dook een kerkje op, waar zachte hoge tonen uit opstegen en dat gaf de Kat een vertrouwd gevoel. Hij liep om het kerkje heen en vond een bank met uitzicht op een paar grafzerken, naar Pazalmars gebruik allemaal met een gelijksoortig opschrift. ‘Hier rust Pantar. Hij was zijn hele leven trouw aan zijn echtgenote Aña.’ De Kat had Pantar en Aña wel gekend, gastvrij maar temperamentvol. Hun ruzies konden door de hele straat worden gehoord.
Nieuwsgierig geworden keek de Kat op de volgende steen. ‘Hier rust Frodi. Zij was Sinon’s lieve echtgenote en Gaja’s lieve moeder.’ Met een wee gevoel in zijn maag keek hij op de steen die er vlak naast stond. ‘Hier rust Tristan. Hij was alleen.’

De Kat zeeg neer op zijn bank. Wie ben ik, dacht hij en moest toen onbedaarlijk huilen.

Houtworm

2008-06-26T23:12:00.005+02:00

De Kat had zijn onrust laten varen en keek uit over de zee. Dat deed hij al lange tijd en dat had hij ook nog langere tijd kunnen volhouden als niet op het enorme grasveld achter de Wachter van Pazalmar een feest was begonnen. Tussen de bomen hingen slingers en gekleurde lampen en de eerste paren waren al aan het dansen op de zwoele tonen van de Danzón. Het zag er van afstand verleidelijk uit, maar de Kat wist zeker dat hij die afstand in ere moest houden. Hij zou bedrogen uitkomen als hij het grasveld op zou lopen en zou zien dat de helft van de lampjes kapot was en de helft van de paren allang niet meer verliefd. Bovendien meende hij op het strand twee bekenden te zien, die diep in gesprek met elkaar waren.

De Kat liep achter ze aan in de hoop dat het oude vrienden waren en zag met een lichte huivering dat een van hen Frodi was, zijn eerste en welbeschouwd ook enige grote liefde. Ze had naast hem gezeten op school en ze waren dag en later ook nacht bij elkaar geweest tot de Kat op zijn 21e naar Ciudad trok en zij achterbleef. Hij kwam steeds minder naar Pazalmar en hield zich liever bezig met de kranten waarvoor hij schreef en de vrienden met wie hij dronk en de meisjes die voorhanden waren dan met haar de brieven te schrijven die hij haar eerst had geschreven. De brieven waarin hij eerst enthousiast had verteld over het nieuwste boek, de mooiste film en zijn verlangen haar langzaam uit te kleden terwijl de middagzon haar lichaam in goud veranderde, werden de brieven over dat hij het zo druk had en geen tijd had en toch nog maar niet terugkwam. Tot hij tenslotte niets meer van zich liet horen en alleen een vaag knagend gevoel overbleef dat hij iets vergat.

Degene die naast haar liep, hield zo weinig afstand tot haar als nodig was om haar net niet aan te raken. Voorzichtig liep de Kat van een afstand om hen heen om te zien wie hij was. Toen hij halverwege was, zag hij het: hij was het zelf.

Hij zag er goed uit, beter dan hij dacht, maar hij had iets geslagens in zijn ogen. Frodi was ouder geworden, maar beslist nog mooier. De Kat vergat zijn voorzichtigheid en kwam nog dichterbij, maar ze zagen hem niet. Hij schraapte zijn keel, maar ze hoorden hem niet. Hij probeerde ze aan te raken, maar zijn armen strekten nooit genoeg naar voren. Bang maar gefascineerd liep de Kat met ze mee.

Cirkels

2008-06-16T23:16:00.005+02:00

Zijn geboortestad was in zicht. De Wachter van Pazalmar kwam steeds sneller dichterbij. De Kat was blij het vertrouwde beeld van de over de zee turende man terug te zien, maar bedacht zich ineens met schrik dat hij nog nooit een gewone landing had gemaakt. Hij was wel gevallen, maar niet geland. Het beeld zou hard zijn, de grond ook, maar nog harder zouden de lachende gezichten van omstanders zijn. Misschien wel omstanders die hij nog kende.

In paniek keek de Kat om zich heen. Een duif boven hem gilde: ‘Cirkelen, je moet cirkelen, man.’ Het snerpende geluid van de duif die deze woorden als een mantra bleef herhalen, dwong de Kat tot concentratie. ‘Cirkelen’, dacht hij, ‘Precies, niet zigzaggen, niet rücksichtslos rechtdoor, maar cirkelen, ik maak ze zo rond mogelijk, die cirkels, dat ga ik doen.’ En ineens stond hij naast de Wachter van Pazalmar.

‘Koudwatervrees?’, hoorde hij achter zich. Het was de duif, die op een bank naast het beeld was geland. Zonder dat hij de Kat ruimte gaf om te antwoorden, vervolgde de duif: ‘Je ziet het voortdurend bij beginners. Ze zijn bang om af te gaan, ze willen het te goed doen. De een wordt te enthousiast en gaat te hard, de ander durft niet meer van de grond te komen, of niet meer uit de lucht, afhankelijk van waar ze zijn uiteraard. Jij bent meer van de tweede soort geloof ik. Je moet aan je concentratie werken man, je bent behoorlijk afgeleid. Je boft dat ze me gevraagd hebben hier een beetje de wacht te houden. Vorige week is er nog iemand recht op het beeld geknald en die ligt nog steeds in het ziekenhuis.’

‘Ziekenhuis?’ stamelde de Kat, nog te aangedaan om de woordenstroom van de duif met een snedige opmerking te beëindigen. ‘Jazeker, hoofdwond, arm gebroken. Ik ben hem nog op gaan zoeken, maar de arme kerel was half in shock. Nee, het is niet zonder risico, vliegen, zeker als je het niet al van nature kan, maar daar zie ik een ander in nood. Hou je haaks man, en werk aan die concentratie.’ De duif vloog de hoogte in waar inderdaad een biggetje hulpeloos rond haar eigen as tolde, alsof ze aan een braadspit hing.

De Kat was blij verlost te zijn van het geklets. De duif had hem weliswaar geholpen, maar stond hem niet aan. Dat vond hij niet kies van zichzelf en hij voelde een klomp chagrijn omhoog borrelen. Met een diepe zucht keek hij op naar de Wachter van Pazalmar. De legende ging dat deze ’s nachts tot leven kwam en verdwaalde schepen in zijn handpalm terugbracht naar de kust, na de opvarenden in slaap te hebben gesust met de wind van zijn adem. Nooit gezien, maar toch geloofd. De Wachter had een diep geconcentreerde uitdrukking op zijn gezicht terwijl hij in de verte staarde. De Kat vroeg zich af waar de Wachter naar keek en nam plaats op de bank, in de hoop er zelf ook een glimp van op te vangen.

Luchtverkeer

2008-06-08T22:35:00.006+02:00

De blik strak vooruit gericht vloog de Kat voort. Hij sloot zijn ogen zo min mogelijk. Hij vloog zo recht als hij kon. Slechts af en toe wierp hij een snelle blik naar beneden om te zien waar hij was. Hij vloog- maar daar was dan ook alles mee gezegd. Hij had net zo goed thuis op de bank kunnen zitten. De voldoening die hij bij het wegvliegen had gevoeld en ook had verwacht bleef uit. Het werd er niet beter op toen er meer luchtverkeer bleek te zijn.
Een groep vlinders fladderde druk kwebbelend voorbij zonder acht op hun richting of hun omgeving te slaan. Toch botsten ze nergens tegenop en zagen ze er benijdenswaardig op hun gemak uit. Een lodderig kijkend schaap zweefde recht op de Kat af, bitste hem een baaaah toe en dook net op tijd onder hem door. Een uil poepte per ongeluk op zijn hoofd. Een klasje kleine schildpadden stoof zo hard langs hem heen dat hij opzij werd geblazen. Toen de Kat tenslotte ook de dikke Basto in opperste stemming sierlijk voorbij zag zigzaggen zonder dat deze hem een blik waardig gunde, werd het hem even te veel.

Een droge snik welde op in zijn keel. Hij herinnerde zich dat hij altijd als laatste werd gekozen bij gym. Hij herinnerde zich die keer dat hij, geen klein kind meer, voor zijn huisdeur in zijn broek had geplast omdat hij de sleutel niet bij zich had. Hij had toen bij de buren de sleutel moeten halen, zich zo manoeuvrerend dat ze zijn natte benen niet konden zien. De tranen prikten in zijn ogen toen hij ineens de stem van de Kolderkat in zijn hoofd hoorde: Je vliegt gewoon door, dan kan je niet vallen.

En zo is dat, dacht de Kat. Ik laat me niet op mijn kop zitten door minderjarige schildpadden of nalatige uilen. Ik ben de Kat en ik vlieg. Hij probeerde voorzichtig om zich heen te kijken en te genieten van het weidse landschap onder hem. Het was prachtig, maar hij kon niet ontkennen een enorme opluchting te voelen toen hij het beeld van de Wachter van Pazalmar onder zich op zag doemen.

Verschijning

2007-10-14T22:57:00.003+02:00

Al drie uur lang zat de Kat vast in zijn favoriete stoel. Hij had naar buiten gekeken waar de eerste voorzichtige zonaanbidders na de bui de straat weer opschuifelden. Hij had wel drie kwartier liedjes gezongen waarvan hij zich de tekst kon herinneren. Hij had al zijn favoriete troostwoorden voor zich uitgemompeld. Hij had heel even geschreeuwd, maar toen was hij toch bang dat ze hem buiten zouden horen en binnenlopen met de vraag of hij gek was geworden of erger nog, heel erg eenzaam. Hij had geprobeerd te mediteren in de hoop daarmee figuurlijk maar ook letterlijk op te stijgen naar hogere sferen.

Maar mediteren kon hij niet. Hoe meer hij probeerde zijn hoofd leeg te krijgen, hoe voller het er werd. Eerst was zijn hoofd alleen bevolkt door onrust vanwege het vastzitten en de vraag of de winkels zo nog open zouden zijn, maar tijdens het mediteren zag zijn broertje voor zich die allang dood was, en zijn vroegere vriendjes, die hij nooit meer zag. Zijn moeder, die meende te moeten zeggen dat hij eens een keuze moest maken. Het vliegboek. Zijn eerste kus. Zijn laatste kus-die al een veel te lange tijd achter hem lag. Het woord amnesie. Zijn hoofd leek op een volière met allemaal fladderende witte duiven.

Hij schudde zijn hoofd om het leeg te krijgen en zag links van hem in de hoek een beweging. Twee losse oren verschenen uit het niets en langzaam verscheen de Kolderkat in zijn kamer. ‘Man, neem toch eens een risico en gebruik je fantasie. Wie blijft er nou drie uur vastzitten in zijn stoel? Een uur -hoogstens- langer hoort het niet te duren.’ Meewarig keek de Kolderkat hem aan. ‘Ik kom over een uur weer kijken en dan ben je weg, afgesproken?’ De Kat zag zijn vriend stomverbaasd weer verdwijnen tot ditmaal diens ogen nog een moment bleven hangen.

Zijn ogen sluitend probeerde de Kat nu alle logica te laten varen. Hij proefde in zijn mond de smaak van verse chocolademousse en zag hoe hij vroeger op zijn rug lag en keek welke vormen de wolken boven hem hadden. Hij steeg op naar wolken en kletterde een moment later als regen naar beneden in het beekje achter zijn geboortehuis waar hij zelf met een netje salamanders stond te vangen.

De Kat voelde een windvlaag in zijn gezicht en opende zijn ogen. Het raam voor hem was opengewaaid. Tegelijk bewoog er iets achter hem en hij zag dat zijn vleugels weer waren aangegroeid. Er borrelde een lach in hem op die grensde aan de lach van een maanzieke, hij zuchtte van opluchting en vloog het raam uit, richting Pazalmar.

Plak

2007-10-02T14:02:00.000+02:00

Voldaan en uitgerust werd de Kat wakker. De lucht was van een veelbelovend blauw en de wind blies zachtjes de geur van oleander naar binnen.
Terwijl de koffie pruttelde, waste de Kat zich uitgebreid en pommadeerde hij zijn snorharen. Hij bracht zijn ontbijt het dak op en strekte zich uit in de zon, nieuwsgierig naar wat de dag hem brengen zou. Uit een raam verderop zweefden de klanken van Satie's 'Airs a faire fuir' zijn richting op en maakten hem samen met de zon loom. Langzaam doezelde hij weer weg en zag de kolderkat op de maat van de muziek voorbijvliegen terwijl deze bromde dat Rome ook niet op een dag gebouwd was en dat daarbij de tuin nog moest worden bijgewerkt. Daarop haalde hij demonstratief een gieter tevoorschijn en leegde deze volledig op de Kat die wakkerschrok en zag dat er een wolkbreuk boven Ciudad was losgebarsten.
Hij droogde zijn geteisterde vel en ging in zijn roodleren stoel met de koperen knopjes rond de bekleding naar het leegspoelen van de straten kijken.
Misschien moet ik een vliegboek kopen, dacht hij. In een antiquariaat had hij ooit een geillustreerde Elegie der Vliegkonst gezien, waarin vanaf de eerste vleugelslag tot en met de laatste landing verslag werd gedaan van het leven van een aantal vliegkunstenaars. Daarin wordt vast uitgelegd hoe het moet, dacht de Kat. Het helpt ook vast als ik met de trein naar Verdades ga; daar ken ik niemand en voel ik me niet opgelaten als ik niet in een keer de lucht inkom. Een parachutesprong kan ook, al moet ik daar op mijn leeftijd eigenlijk niet meer aan beginnen. Of toch gewoon hier thuis-maar het huis is zo hoog. Om zich daar nog even van te vergewissen, keek hij uit zijn raam en zag dat het droog was. Eerst maar kijken of ik dat boek nog kan vinden.
Overtuigd van zijn project was hij niet. Aarzelend wilde de Kat omhoog komen uit zijn stoel, maar dat lukte niet.
Hij zat vast, muurvast.

Reparatiedag

2007-07-29T16:02:00.001+02:00

Met een hoofd vol watten werd de Kat de volgende dag wakker. Even dacht hij in zijn witgeschilderde kamertje van vroeger in Pazalmar te zijn en de poster van zijn favoriete band Dead Birdie Singing op de muur te zien. Toen hij echter overeind kwam en zijn ogen opendeed, werd zijn kamer ineens veel groter en donkerder en begreep hij dat hij gewoon in Ciudad was. Teleurgesteld liet hij zich weer op zijn kussen vallen en voelde een pijnscheut door zijn oogbollen naar zijn voorhoofd trekken. Voorzichtig stond hij op om naar de badkamer te gaan waarbij zijn darmen naargeestige stuiptrekkingen maakten. Zichzelf en de grote hoeveelheid bier die hij naar binnen had gewerkt vervloekend, ging hij naar de WC en trok daarna zijn favoriete bordeaurode, zijden badjas aan. Het was nog vroeg en de dag lag voor hem open. Hij had alleen geen idee wat hij ermee aanmoest. De gesprekken met de Kolderkat fladderden losjes door zijn hoofd. Eigenlijk had de Kat van zijn vriend willen horen wat hij moest doen, waar hij moest beginnen, maar hij had kunnen weten dat de zaken niet zo eenvoudig lagen.

-…en nu weet ik even niet wat ik moet doen.
-Dan doe je toch lekker niets.
-Maar ik wil iets doen, ik weet alleen niet precies wat.
-Als je niet precies weet wat je wilt doen, maakt het ook niet uit wat je doet.
-Natuurlijk wel, het moet me verder brengen.
-Waar wil je dan heen?
-Ook dat weet ik niet precies.
-Dan kan je evengoed hier blijven.
-Je begrijpt het niet; ik heb gevlogen.
-We hebben allemaal wel eens gevlogen.
-?!
-(…)
-Heb jij ook gevlogen?
-Uiteraard.
-Waarom heb je dat nooit verteld? Ik wist niet dat jij…vloog.
-Ach, dan weer loop ik, dan vlieg ik, en af en toe zwem ik, maar daar wordt m’n vacht elke keer zo plakkerig van dat ik het liever laat. Alhoewel, op zeer warme dagen laat ik me wel eens verleiden tot een goede zwemtocht, mits er daarna een stevige maaltijd wordt geserveerd, anders voel ik me de volgende dag altijd slapjes. Ik herinner me de keer dat
-Hoe vlieg jij dan?
-Simpel, je gaat op een hoog gebouw staan en je springt.
-Dat begrijp ik, maar daarna? Wat doe je daarna? Hoe zorg je ervoor dat je niet valt?
-Je vliegt gewoon door, dan kan je niet vallen.
-Ik keek naar beneden en ik werd *kuch* bang, ja, bang, en toen viel ik. Wat moet ik daartegen doen?
-Je moet nergens iets tegen doen, je moet gewoon vliegen.
-Kunnen we dan een keer samen…dat ik kan zien hoe jij…
-Vliegen is een solitaire aangelegenheid, ieder z’n eigen tempo, je hoeft niets te zien, dat heeft geen enkele zin, je moet gewoon vliegen, doorvliegen. Wil jij nog een biertje? Had ik je trouwens al verteld dat ik vorige week een bijzonder aardig recept heb ontdekt voor het maken van vlierbessenpudding? Het leuke is dat de kleur enorm varieert naarmate je de ingrediënten verandert. Gebruik je namelijk een flinke hoeveelheid citroensap, dan…

De Kat had het opgegeven en was naar huis gegaan op het moment dat Basto, de omvangrijke bewoner van het huis tegenover café Lunik, een stoel had aangeschoven en met lodderige blik aan de Kolderkat had gevraagd of deze nog een voorraadje kattekruid voor hem had.

De Kat keek om zich heen en zag krantenknipsels, klokhuizen, opengeslagen en weggelegde boeken, foto’s en hier en daar een halfleeg bord. Hij schrobde en schuurde, borg alles keurig op waar het hoorde, repareerde drie kapotte lampen, at een gebakken ei met spek en dronk veel water, stofzuigde, waste zijn kleren en zichzelf grondig, verschoonde zijn bed, dronk nog meer water en vijlde zijn nagels zorvuldig bij, keek daarna in de spiegel en zag dat de wereld weer van hem was. Nu zijn huis op orde was, leek het labyrinth in zijn hoofd al meer op een uitgestrekte, maar goed bijgehouden kloostertuin waar verschillende licht welriekende, onbekende geuren uit opstegen.

Tevreden viel de Kat die avond in een diepe slaap.

Vliegangst

2007-07-23T22:21:00.005+02:00

Met zijn schouders hoog opgetrokken liep de Kat door Ciudad. Het regende onophoudelijk en zijn humeur was zo grijs als de gebouwen om hem heen. Hij was ontevreden met zichzelf en telkens als hij probeerde een van zijn gedachtelijnen te volgen, kwam hij op een zijspoor tot zijn hoofd op een stinkend labyrinth leek. De ene na de andere gedachte lag er langzaam weg te rotten zonder ooit echt uitgewerkt te zijn geweest.

Na zijn sprong van het dak had zich gedurende de eerste vleugelslagen een opwellend geluksgevoel meester van hem gemaakt; hij zag mogelijkheden en vergezichten, knalrode en diepdonkerblauwe en ook mosgroene visioenen die hem bijkans misselijk maakten- hij sloot zijn ogen om dit te verwerken en het was alsof een verblindend licht op hem afkwam, als de koplampen van een vrachtwagen. Dat maakte hem aan het schrikken. Hij had daarna omlaag gekeken en gezien dat de avondlichten van Ciudad zo klein waren als sterren vanaf de aarde lijken te zijn. Hij werd bang en onzeker. Wie zei hem dat hij echt kon vliegen? Of dat hij ongestraft in de lucht kon blijven zonder tegen iets of iemand op te botsen? Getraind kon hij zichzelf niet noemen, dus hij zou zich nauwelijks kunnen verweren.

Hij had verlangd naar zijn trouwe schoorsteen die al jarenlang zwijgend naar hem luisterde als hij ’s avonds naar buiten kwam om de sterren te zien en zijn dromen te dromen. Al zolang de Kat zich herinnerde, wilde hij kunnen vliegen. Toen hij nog klein was en met zijn moeder en broertje op een boerderij in het afgelegen Pazalmar woonde, was hij wel eens het raam uitgeklommen om op het randje van de vensterbank te gaan staan. Hij had de overwaaiende zeebries ingeademd en was ervan overtuigd geweest dat hij ooit iets van belang zou doen. Welk belang dat was, zou hem later wel duidelijk worden.

Nu hij na al die jaren, de vacht dikker, maar een tikkeltje minder glanzend, knorrig door de stad liep, was het belang hem nog steeds niet duidelijk. Het vliegen had hem even enige hoop gegeven, maar toen de angst toesloeg, was hij in paniek geraakt. Niet lang nadat hij naar beneden had gekeken, waren zijn vleugels langzaam gaan krimpen zodat hij met een toenemende snelheid op de aarde afstoof, een klagelijke mauw uitstotend.

Een flink stuk buiten Ciudad was hij onzacht in een korenveld terecht gekomen. Bekomen van de schrik en constaterend dat hij niets had gebroken, raapte hij zichzelf weer bij elkaar en strompelde hij terug naar huis.

Daar had hij lang geslapen en de volgende dag niets kunnen doen, behalve wat hij op zo’n soort moment altijd deed: voor zich uit staren en woordenboeken doorbladeren op zoek naar een verlichtend of op zijn minst geruststellend, grappig of comfortabel woord. Hij had ‘lucullus’, ‘mattetaart’ en ‘racletten’ gevonden en was daarna hongerig naar buiten gegaan.

De hoge flatgebouwen van Ciudad omsloten hem, maar hielden de regen niet tegen. Hij wilde nogmaals vliegen, maar wist dat het hem deze keer veel moeite zou kosten. De eerste keer was haast per toeval gegaan. Nu zou hij de angst om omlaag te kijken en te vallen moeten overwinnen. Het aanstormende felle licht zou ongetwijfeld weer op hem afkomen en wat moest hij dan doen?

De Kat zocht de dingen waar hij grip op wilde krijgen het liefst op zijn eigen manier uit. Hij vroeg wel eens vrienden om advies, maar eigenlijk alleen om zijn eigen keus voor zichzelf te bevestigen. Ook al bleek dat uiteindelijke niet altijd de handigste keus, hij had er zelden spijt van, aangezien het wel zijn eigen was geweest. Op dit moment vroeg hij zich, meer nog dan hoe hij de lucht in zou komen, af hoe hij er niet weer meteen uit zou vallen. Hij besloot zijn labyrinth even te laten voor wat het was en liep café Lunik binnen. Tot zijn plezier zag hij daar zijn vriend de Kolderkat die hem joviaal en lichtelijk aangeschoten begroette.

Le Chat Qui Vole

2007-07-06T22:06:00.001+02:00

Maandagavond 2 juli 21.05 uur. Zoals elke avond zat de Kat op zijn vaste plek naast de schoorsteen en keek uit over de stad Ciudad. De lucht kleurde van blauw naar paars naar roze en langzaam voelde de Kat zich tot rust komen. Deze voor hem zo ongewone rust zorgde ervoor dat zijn gedachten helder werden als het water dat hij dagelijks dronk en hij bedacht zich dat hij wel een stukje zou willen vliegen. Zonder al te lang te filosoferen over de vraag of hem dat wel of niet zou lukken en of het hem wel of niet zou bevallen, zoals hij op andere dagen gedaan zou hebben -een gewoonte die er steevast toe leidde dat hij uiteindelijk niets meer deed- begaf hij zich naar de dakrand. Hij streek met gepaste plechtigheid zijn snorharen glad en sprong. Op het moment dat zijn vier poten in het luchtledige terecht kwamen, groeiden er twee stevige witveren vleugels uit zijn zij. Hij vloog. Met trage slag verdween hij in de steeds donker wordende avond.

Le Chat qui ne vole pas

2007-07-02T22:34:00.001+02:00

Le Chat

Je souhaite dans ma maison:

Une femme ayant sa raison,

Un chat passant parmi les livres,

Des amis en toute saison

Sans lesquels je ne peux pas vivre.

(Apollinaire-Alcools)